Savunma Mekanizmaları

Psikoloji
Psk. Caner Öztopçu

Psk. Caner Öztopçu

Psikoloji13 Temmuz 2026
Savunma Mekanizmaları

En bilinen savunmalardan biri inkârdır. Kişi kabul etmesi zor bir gerçeği yok sayabilir; örneğin zarar veren bir alışkanlığının sorun olduğunu reddedebilir. Bastırmada rahatsız edici düşünce ve duygular bilinçten uzaklaştırılır. Projeksiyonda kişi kendisinde kabul etmekte zorlandığı bir özelliği başkasına yükler.

Rasyonalizasyon, kişinin davranışına sonradan mantıklı bir açıklama üretmesidir. Böylece gerçek nedenlerle yüzleşmek yerine kendini haklı çıkarır. Karşıt tepki geliştirmede kişi kabul edemediği duygunun tersini sergiler. Yer değiştirmede ise asıl kişiye yöneltilemeyen duygu daha güvenli bir hedefe aktarılır. İş yerinde öfkesini ifade edemeyen biri eve geldiğinde yakınlarına sert davranabilir.

Yüceltme daha sağlıklı savunmalardan biridir. Kişi zorlayıcı dürtü ve duygularını sanat, spor, çalışma veya üretim gibi yapıcı alanlara yönlendirir. Telafide ise bir alandaki yetersizlik hissi başka bir alandaki başarıyla dengelenmeye çalışılır.

Savunma mekanizmalarını fark etmek, onları tamamen ortadan kaldırmak anlamına gelmez. Asıl amaç, hangi durumda hangi savunmanın devreye girdiğini ve bunun kişiyi neden koruduğunu anlayabilmektir. “Şu anda ne hissediyorum?”, “Neyi kabul etmekte zorlanıyorum?” ve “Bu tepki beni gerçekten koruyor mu?” soruları farkındalığı artırabilir.

Savunmalar kısa vadede rahatlatabilir; ancak uzun vadede ilişkileri, kararları ve duygusal gelişimi etkiliyorsa profesyonel destek yararlı olabilir. Psikoterapi, kişinin kendini suçlamadan savunmalarını tanımasına ve daha esnek başa çıkma yolları geliştirmesine yardımcı olur.

Site içerisinde bulunan bilgiler bilgilendirme amaçlıdır. Bu bilgilendirme kesinlikle hekimin hastasını tıbbi amaçla muayene etmesi veya tanı koyması yerine geçmez.

Profesyonel Klinik Yönetimine Hazır Mısın?

Klinik yönetim panelinizi açmak hiç bu kadar kolay olmamıştı. Bizimle akıllı klinik yönetim sistemine sahip olun.

Ücretsiz Kliniğinizi Açın