“Dilerseniz ben çıkayım, eşimin kendince söylemek istedikleri varsa daha rahat olabilir belki.”
Bazen terapi odasında söylenen bir cümle, uzun yılların yükünü sessizce içinde taşır. Bu cümleyi duyduğumda ilk hissettiğim şey kırgınlık değil, incelikti. Anadolu’nun hâlâ böylesine naif insanları var. Eşinin bazı konuları onun yanında rahatça dile getiremediğini fark etmişti. Üstelik bunu bir tehdit, bir hesaplaşma ya da savunma hâline getirmeden söyleyebiliyordu. Aslında ilişkilerde değişim çoğu zaman tam da burada başlar; insan, karşısındakinin ne hissettiğini tamamen çözmese bile onun zorlandığını görebildiğinde. “Benden çekindiği bazı şeyler var” diyebilmek, sanıldığı kadar kolay değildir. Çünkü bu cümlede hem bir yüzleşme hem de bir sorumluluk vardır.
“Olan olmuş, elimden bu geliyor.” da diyor bize bu cümle. Bu cümlede yalnızca kabulleniş yoktu. Çaresizlik de vardı. Ama aynı zamanda sorumluluk duygusu da hissediliyordu. İnsan bazen her şeyi düzeltemeyeceğini fark eder; yine de ilişki için yapabileceği küçük bir şey aramaya devam eder. Belki de gerçek çaba, tam olarak burada görünür olur.
Yol arkadaşlığı biraz da budur. Her şeyi kusursuz yapmak değil; birbirini görebilmek, duyabilmek ve bazen sadece yanında kalabilmek. Çift terapilerinde çoğu zaman taraflar yıllar önce yaşanan olayları ayrıntılarıyla hatırlamazlar. Kim ne dedi, hangi gün ne oldu, hangi tartışma nasıl başladı… Bunların çoğu zamanla silikleşir. Fakat başka bir şey kolay kolay unutulmaz: Görülmediği yer. İnsan, duygusunun fark edilmediğini hissettiği anları zihninde taşımaya devam eder. Anlaşılmadığını düşündüğü anları, sesinin duyulmadığı zamanları… Bu nedenle ilişkilerde asıl ihtiyaç çoğu zaman haklı çıkmak değil, temas kurabilmektir. Bazen yıllar boyunca aynı evin içinde yaşayan iki insan, birbirinin neye öfkelendiğini unutabilir. Ama hangi konuda yalnız bırakıldığını unutmaz. Çünkü duygusal yakınlık, çoğu zaman büyük sözlerle değil; küçük fark edişlerle kurulur.
O an içimden şu geçti: Öylece geçecekti ömür, tesiri altında birkaç konuyla. Belki konuşulsa hafifleyecek, belki duyulsa değişecek meselelerle… Ve bazen terapi, tam da yıllardır söylenemeyen o cümlelerin ilk kez güvenle kurulabildiği yer olur.